ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ
Vidyarthi ate Rajniti
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸੱਗੀ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੈ ਪਰ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕੋ ਹੈ- ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ। ਗਿਆਨ ਨੈਤਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਦਗੀ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਹੰਕਾਰ ਹੈ, ਬਾਹਰੀ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਇਤਿਹਾਸ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਮੋਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ‘ਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੌਮ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਬਿਗਲ ਵਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਥੋਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਸਗੋਂ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ। ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟਿਆ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਤਖਤਾ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗ੍ਰੀਸ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਭੁਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਆਸਾਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗੂ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਕੇ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਸੌਖੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਮਹਿੰਗੇ ਹਨ ਨਹੀ ਹਨ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਅਸੈਂਬਲੀਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੈਂਬਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਹੰਗਾਮਾ, ਬਦਨਾਮੀ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦੀ ਜੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੱਖੋਂ ਮਿਸਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜ ‘ਤੇ ਬੁਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਮਰੀਜ਼ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸਨੂੰ ਧੋਖੇ ਅਤੇ ਫਰੇਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਘਸੀਟਣਾ ਹੈ। ਹੜਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਧਰਨੇ ਇਸ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਭੰਨਤੋੜ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਪੱਤੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਾਕਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਅਤੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਮੰਗਾਂ ਅੱਗੇ ਝੁਕਾਉਣਾ ਉਸ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਦਖਲ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਹਾਰਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Related posts:
Anchahe Mahiman “ਅਣਚਾਹੇ ਮਹਿਮਾਨ” Punjabi Essay, Paragraph, Speech for Class 9, 10 and 12 Students in ...
ਸਿੱਖਿਆ
Jaruri Sahulata to vanjhe Bharat De Pind “ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ” Punjabi Essay, Para...
ਸਿੱਖਿਆ
Sardi da Mausam “ਸਰਦੀ ਦਾ ਮੌਸਮ” Punjabi Essay, Paragraph, Speech for Class 9, 10 and 12 Students in P...
ਸਿੱਖਿਆ
Kedarnath ch Hadh “ਕੇਦਾਰਨਾਥ 'ਚ ਹੜ੍ਹ” Punjabi Essay, Paragraph, Speech for Class 9, 10 and 12 Student...
ਸਿੱਖਿਆ
कांग्रेस में है देश के लिए शहादत देने की परंपरा, भाजपा में नहीं: तिवारी
ਪੰਜਾਬੀ-ਸਮਾਚਾਰ
Sonia Gandhi "ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ" Punjabi Essay, Paragraph, Speech for Students in Punjabi Language.
ਸਿੱਖਿਆ
Punjabi Essay, Lekh on Sikhya Ate Nari Jagriti "ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਾਰੀ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ" for Class 8, 9, 10, 11 and...
ਸਿੱਖਿਆ
Barsati Mausam “ਬਰਸਾਤੀ ਮੌਸਮ” Punjabi Essay, Paragraph, Speech for Class 9, 10 and 12 Students in Pun...
ਸਿੱਖਿਆ
Cinema “ਸਿਨੇਮਾ” Punjabi Essay, Paragraph, Speech for Class 9, 10 and 12 Students in Punjabi Language...
ਸਿੱਖਿਆ
Visit to a Hill Station “ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਯਾਤਰਾ” Punjabi Essay, Paragraph, Speech for Class 9, 10 an...
Punjabi Essay
Holi Da Tyohar “ਹੋਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ” Punjabi Essay, Paragraph, Speech for Class 9, 10 and 12 Students in ...
ਸਿੱਖਿਆ
Punjabi Essay, Lekh on Yuva De Jeevan Vich Social Media Di Bhumika "ਯੁਵਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦ...
ਸਿੱਖਿਆ
Punjabi Essay, Lekh on Ek Majdoor Di Atmakatha "ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ" for Class 8, 9, 10, 11 and 12 ...
ਸਿੱਖਿਆ
Indira Gandhi "ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ" Punjabi Essay, Paragraph, Speech for Students in Punjabi Language.
ਸਿੱਖਿਆ
Sade Jungle “ਸਾਡੇ ਜੰਗਲ” Punjabi Essay, Paragraph, Speech for Class 9, 10 and 12 Students in Punjabi ...
ਸਿੱਖਿਆ
Rakshabandhan “ਰਕਸ਼ਾ ਬੰਧਨ” Punjabi Essay, Paragraph, Speech for Class 9, 10 and 12 Students in Punja...
ਸਿੱਖਿਆ
Bal Bhikhari “ਬਾਲ ਭਿਖਾਰੀ” Punjabi Essay, Paragraph, Speech for Class 9, 10 and 12 Students in Punjab...
Punjabi Essay
Jawahar Lal Nehru "ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ" Punjabi Essay, Paragraph, Speech for Students in Punjabi Languag...
ਸਿੱਖਿਆ
Naviya Filma De Darshak Nadarad “ਨਵੀਂਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਨਦਾਰਦ” Punjabi Essay, Paragraph, Speech for ...
ਸਿੱਖਿਆ
Diwali “ਦੀਵਾਲੀ” Punjabi Essay, Paragraph, Speech for Class 9, 10 and 12 Students in Punjabi Language...
ਸਿੱਖਿਆ