ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ
Rashtriya Ekta
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਸਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ, ਜਾਤਾਂ ਅਤੇ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਭੂਗੋਲਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੈ। ਕਿਤੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਕਿਤੇ ਸਮਤਲ ਮੈਦਾਨ ਹਨ, ਕਿਤੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਉਪਜਾਊ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ। ਦੱਖਣ ‘ਚ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਧੇਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ ਇੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ ਕਿ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੁਣ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਮਾਨ, ਸਿੱਖ, ਈਸਾਈ, ਜੈਨ, ਪਾਰਸੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਧਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੀ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਗ਼ੈਰ-ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਗ਼ੈਰ-ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਏਕਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਵੀ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁਤ ਏਕਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਮੰਦਰ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਪਹਿਰਾਵੇ, ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੁਤੰਤਰ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਤਰੱਕੀ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਿਸਾਲ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਜਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਹੈ। ਸੰਕਟ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਮਾਤ ਭੂਮੀ ਲਈ ਸੱਚਾ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਧਰਮ, ਜਾਤ, ਸੰਪਰਦਾ, ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
