Meri Pasandida Kitab “ਮੇਰੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਕਿਤਾਬ” Punjabi Essay, Paragraph, Speech for Students in Punjabi Language.

ਮੇਰੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਕਿਤਾਬ

Meri Pasandida Kitab

ਮੇਰੀ ਮਨਪਸੰਦ ਪੁਸਤਕ ਰਾਮਚਰਿਤ ਮਾਨਸ ਹੈ। ਲੋਕਨਾਇਕ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਦੀ ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੈਨੂੰ ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਆਦਰਸ਼ਾਂ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਮੇਰੀ ਮਨਪਸੰਦ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਮਰਿਯਾਦਾ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੇ ਲੋਕ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ‘ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ’ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਮੁੱਖ ਨਾਇਕ ਹਨ। ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਇੱਕ ਧੀਰਜਵਾਨ, ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਪੁੱਤਰ, ਆਦਰਸ਼ ਭਰਾ, ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਪਤੀ, ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਮਿਸਾਲੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਨੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਾਨਵੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ।

ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਦੀ ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਪੱਖ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜੀਵੰਤ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ, ਗ਼ਮ, ਦਇਆ, ਪਿਆਰ, ਕ੍ਰੋਧ, ਚਿੰਤਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਆਦਿ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਕਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਪਾਤਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਪਤੀ ਧਰਮ, ਮਿੱਤਰ ਧਰਮ, ਰਾਜਧਰਮ ਆਦਿ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਵ ਕੀ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਰਣਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਦਾ ਕਾਲਪੱਖ ਵੀ ਭਾਵਪੱਖ ਵਾਂਗ ਹੀ ਉੱਤਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਸਕੀਮ ਸਧਾਰਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਅਵਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੋਹੇ ਵਿਚ ਛੰਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੀ ਜਿੰਨੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਮਰ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਹਿਤ, ਦਰਸ਼ਨ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਇਸ ਅਮਰ ਰਚਨਾ ਦਾ ਨਿਯਮਿਤ ਪਾਠਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ।